Skwalan (INCI: Squalane) to lekki, stabilny emolient, który pomaga ograniczyć utratę wody, wygładza skórę i wspiera jej barierę ochronną. Dzięki podobieństwu do lipidów naturalnie obecnych w sebum oraz zerowej komedogenności może być stosowany przy każdym typie cery, także tłustej i trądzikowej.
Czym jest skwalan?
Skwalan jest nasyconą, uwodornioną formą skwalenu – składnika naturalnie występującego w ludzkim sebum. Dzięki tej budowie dobrze współpracuje z płaszczem lipidowym skóry. Takie podobieństwo określa się jako biomimetyczność.
Różnica między tymi substancjami ma znaczenie dla kosmetyki. Skwalen jest nienasycony i łatwo się utlenia, natomiast skwalan jest nasycony, dlatego wykazuje wysoką stabilność chemiczną. W standardowych warunkach praktycznie nie jełczeje, nie zmienia zapachu i długo zachowuje swoje właściwości.
W kosmetykach działa jako emolient. Zmiękcza naskórek, poprawia jego gładkość i pomaga ograniczyć transepidermalną utratę wody, czyli TEWL. Roślinny skwalan pozyskuje się najczęściej z oliwek albo trzciny cukrowej. Dla skóry nie ma to znaczenia, ponieważ w obu przypadkach otrzymuje się tę samą cząsteczkę.
Skwalan a oleje roślinne – czym się różnią?
Skwalan nie jest olejem tłoczonym, lecz oczyszczonym, nasyconym węglowodorem. Dlatego jest bezbarwny, bezwonny i zwykle szybciej się wchłania niż cięższe oleje. Określenie „typowy olej roślinny” obejmuje wiele różnych surowców, więc ich właściwości mogą się między sobą znacznie różnić.
| Cecha | Skwalan | Typowy olej roślinny |
|---|---|---|
| Komedogenność | Indeks komedogenności 0 | Może być różna zależnie od oleju |
| Trwałość | Wysoka odporność na utlenianie i jełczenie | Zależna od profilu kwasów tłuszczowych, często niższa |
| Zapach | Neutralny, praktycznie niewyczuwalny | Może mieć charakterystyczny zapach surowca |
| Wchłanianie | Lekkie, zwykle bez lepkiego filmu | Od lekkiego do wyraźnie tłustego |
Zerowa komedogenność oznacza, że skwalan nie wykazuje tendencji do zatykania porów. Nie jest to jednak obietnica, że każda gotowa formuła z jego udziałem będzie odpowiednia dla każdej osoby. Na tolerancję kosmetyku wpływają również pozostałe składniki oraz indywidualna reakcja skóry.
Jak stosować skwalan w codziennej pielęgnacji?
Najczęściej wystarczy kilka kropli na całą twarz. Skwalan można nakładać na lekko wilgotną skórę, szczególnie gdy ma zatrzymać wodę dostarczoną przez serum lub krem. Jako emolient najlepiej sprawdza się zwykle na końcu pielęgnacji.
Prosta kolejność aplikacji wygląda następująco:
- Oczyść skórę łagodnym preparatem.
- Nałóż serum wodne, na przykład z humektantami.
- Zastosuj krem nawilżający.
- Wklep kilka kropli skwalanu, aby ograniczyć utratę wody.
Możesz też wykorzystać go w kilku innych scenariuszach:
- Dodatek do kremu – wymieszaj kroplę skwalanu z porcją kosmetyku tuż przed aplikacją.
- Baza pod makijaż – niewielka ilość wygładza skórę, ale przed nałożeniem podkładu trzeba pozwolić jej się wchłonąć.
- Okolice oczu – można stosować go na delikatnej skórze, o ile produkt nie powoduje podrażnienia.
- Końcówki włosów – jedna lub dwie krople pomagają wygładzić włosy, ograniczyć puszenie i nadać im połysk.
Zbyt duża ilość może pozostawić tłusty film, dlatego lepiej zacząć od jednej kropli i zwiększyć dawkę tylko wtedy, gdy skóra tego potrzebuje. Skwalan można stosować codziennie, nawet dwa razy dziennie, jeśli jest dobrze tolerowany. Zwykle można łączyć go z niacynamidem, witaminą C, kwasami AHA i BHA oraz retinoidami. Przy kuracjach złuszczających lub retinoidowych może pomagać zmniejszyć uczucie przesuszenia, ale nie zastępuje kremu ani zaleceń specjalisty.
Dla jakiej cery jest skwalan?
Skwalan jest uniwersalnym składnikiem, ponieważ łączy działanie natłuszczające z lekką, dobrze tolerowaną formułą. Sprawdza się szczególnie przy następujących potrzebach skóry:
- Cera tłusta i trądzikowa – zerowa komedogenność oznacza mniejsze ryzyko obciążenia i zatykania porów.
- Cera sucha i dojrzała – pomaga zmiękczyć naskórek, wygładzić go i ograniczyć utratę wody.
- Cera wrażliwa – prosty, bezzapachowy surowiec zwykle dobrze sprawdza się przy osłabionej barierze ochronnej.
- Cera mieszana – lekka konsystencja pozwala stosować go oszczędnie, także tylko na bardziej suche partie twarzy.
Skwalan nie powinien wywoływać podrażnienia u większości osób, ale nadwrażliwość na składniki całej receptury jest możliwa. Przy pierwszym użyciu wykonaj próbę na małym obszarze skóry. Jeśli pojawi się silne zaczerwienienie, pieczenie lub obrzęk, przerwij stosowanie i skonsultuj reakcję ze specjalistą.
W praktyce skwalan służy przede wszystkim do domknięcia nawilżenia, ochrony bariery hydrolipidowej i wygładzenia skóry. Kilka kropli po kremie wystarcza, by wykorzystać jego właściwości bez przeciążania cery.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.