Strona główna
Opalanie
Filtr UVA i UVB – jakie są różnice?

Filtr UVA i UVB – jakie są różnice?

Krem przeciwsłoneczny na dłoni

Najkrótsza odpowiedź: UVB odpowiada głównie za oparzenia słoneczne, a poziom ochrony przed nim opisuje SPF. UVA wnika głębiej w skórę, przyspiesza fotostarzenie i przenika przez zwykłe szyby. Dlatego sam SPF nie wystarcza – szukaj także oznaczenia ochrony UVA, na przykład symbolu UVA w kółku, PA++++ albo „broad spectrum”.

UVA i UVB – najważniejsze różnice

Oba zakresy promieniowania ultrafioletowego uszkadzają skórę i zwiększają ryzyko nowotworów, ale działają w inny sposób. UVA ma długość fali 315–400 nm i dociera głębiej, do skóry właściwej. UVB obejmuje zakres 280–315 nm, ma więcej energii, lecz działa przede wszystkim w naskórku.

Cecha UVA UVB
Długość fali 315–400 nm 280–315 nm
Głębokość działania Skóra właściwa, częściowo głębsze warstwy Głównie naskórek
Główne skutki Fotostarzenie, przebarwienia, uszkodzenia kolagenu i elastyny Rumień, oparzenia i bezpośrednie uszkodzenia DNA naskórka
Przenikanie przez szyby W dużej mierze przenika przez zwykłe szkło Jest w większości zatrzymywane
Oznaczenie ochrony UVA w kółku, PA, UVA-PF SPF

UVA stanowi około 95% promieniowania UV docierającego do powierzchni Ziemi, a UVB około 5%. Nie oznacza to jednak, że jeden zakres jest całkowicie „gorszy”. UVB wywołuje ostrą reakcję, którą szybko zauważasz jako pieczenie i zaczerwienienie. UVA działa mniej gwałtownie, lecz jego dawka kumuluje się przez lata. Powoduje między innymi utratę elastyczności skóry, zmarszczki i przebarwienia.

Dlaczego SPF to za mało?

SPF mierzy przede wszystkim ochronę przed UVB. Test opiera się na ocenie, jak dobrze kosmetyk zapobiega rumieniowi, czyli zaczerwienieniu skóry po ekspozycji. Wysoki SPF jest ważny, ale nie informuje samodzielnie, jak skutecznie produkt ogranicza UVA.

To może prowadzić do fałszywego poczucia bezpieczeństwa. Skóra nie piecze się, więc można spędzać na słońcu więcej czasu, podczas gdy UVA nadal dociera do głębszych warstw skóry. Brak oparzenia nie oznacza braku uszkodzeń. Promieniowanie UVA przyczynia się także do zmian w DNA i rozwoju nowotworów skóry.

W Unii Europejskiej przyjmuje się, że ochrona UVA powinna wynosić co najmniej jedną trzecią deklarowanego SPF. Przy SPF 50 oznacza to UVA-PF na poziomie co najmniej około 17. Jest to jednak minimalny wymóg, a nie dowód, że każdy produkt SPF 50 chroni przed UVA tak samo.

Jak czytać oznaczenia ochrony UVA?

Na opakowaniu szukaj informacji, która potwierdza ochronę przed oboma zakresami. Najczęściej spotkasz następujące oznaczenia:

  • UVA w kółku – oznaczenie stosowane w Unii Europejskiej. Potwierdza spełnienie europejskiego minimum ochrony UVA w relacji do SPF.
  • PA++++ – najwyższy poziom skali używanej głównie w Japonii, Korei i innych krajach Azji. Oznacza bardzo wysoką ochronę UVA.
  • Broad Spectrum – amerykańskie określenie produktu, który spełnia wymagania ochrony szerokopasmowej, czyli obejmuje UVA i UVB.
  • UVA-PF lub PPD – wartości odnoszące się bezpośrednio do skuteczności ochrony przed UVA. Im wyższy wynik, tym większa ochrona w danym teście.

Najprostszy wybór to kosmetyk z wysokim SPF i osobnym oznaczeniem UVA. W składzie można spotkać filtry obejmujące szerokie spektrum, na przykład bemotrizinol, bisoktrizol, tris-bifenylotriazynę lub tlenek cynku. Nie trzeba jednak oceniać ochrony wyłącznie po nazwach składników. Deklarowane oznaczenia i wyniki testów są dla użytkownika bardziej użyteczne.

Jak wybrać krem chroniący przed UVA i UVB?

Przy zakupie sprawdź produkt w kilku krokach:

  1. Sprawdź SPF – wybierz co najmniej SPF 30, a przy silnej ekspozycji, jasnej skórze lub wysokim indeksie UV rozważ SPF 50+.
  2. Poszukaj oznaczenia UVA – w Europie będzie to najczęściej symbol UVA w kółku.
  3. Oceń szerokość ochrony – napis „broad spectrum” lub PA++++ również wskazuje, że produkt obejmuje UVA i UVB.
  4. Nałóż odpowiednią ilość – zbyt cienka warstwa wyraźnie obniża rzeczywistą ochronę, niezależnie od wartości na opakowaniu.

Krem należy ponawiać po kąpieli, intensywnym spoceniu się i wytarciu skóry. Przy dłuższym pobycie na zewnątrz zwykle trzeba reaplikować go mniej więcej co dwie godziny. Kosmetyk nie powinien służyć do przedłużania opalania, lecz do ograniczenia ekspozycji skóry, której nie zakrywa ubranie.

Szyby, chmury i ubrania – jak działają w praktyce?

Zwykła szyba okienna i samochodowa zatrzymuje większość UVB, dlatego za szybą trudno o typowe oparzenie. Przepuszcza jednak znaczną część UVA. Jeśli regularnie pracujesz przy oknie albo długo prowadzisz samochód, skóra nadal może otrzymywać dawkę promieniowania odpowiedzialnego za fotostarzenie.

Chmury zmniejszają natężenie UV, ale nie eliminują go całkowicie. UVA przenika przez zachmurzenie, a w niektórych warunkach także UVB pozostaje na tyle silne, by wywołać rumień. Ochrona jest więc potrzebna również w pochmurny dzień, zwłaszcza przy dłuższym pobycie na zewnątrz.

Ubranie chroni w różnym stopniu. Gęsty, nieprześwitujący splot ogranicza promieniowanie lepiej niż cienka, luźno tkana tkanina. Przy długiej ekspozycji warto wybierać odzież z oznaczeniem UPF, które określa poziom ochrony materiału. Kapelusz i okulary z ochroną UV uzupełniają zabezpieczenie, ale nie zastępują kremu na odsłoniętej skórze.

Najważniejsze są trzy zasady: wybieraj szerokie spektrum ochrony, nie traktuj samego SPF jako zabezpieczenia przed UVA i pamiętaj o fotoprotekcji także przy chmurach oraz za szybą.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku zmian skórnych, niepokojących znamion lub szczególnych chorób skóry skonsultuj się z lekarzem.

Redakcja wntt.pl

Wntt.pl to portal o urodzie i pielęgnacji. Piszemy o tym, z czym na co dzień przychodzi się do drogerii, salonu i przed lustro: o pielęgnacji twarzy i składnikach kosmetyków, o włosach i ich wypadaniu, o pielęgnacji ciała, makijażu, paznokciach i zabiegach kosmetycznych.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?