Strona główna
Wypadanie włosów
Jakie są przyczyny wypadania włosów?

Jakie są przyczyny wypadania włosów?

Szczotka do włosów z wyczesanymi włosami

Wypadanie włosów jest częścią naturalnego cyklu ich życia. Za fizjologiczną uznaje się zwykle utratę około 50–150 włosów dziennie, ale znaczenie ma także gęstość włosów i indywidualny rytm ich wzrostu. Problem wymaga konsultacji, gdy włosy zaczynają wypadać wyraźnie intensywniej, pojawiają się prześwity lub ogniska bez włosów, a zmiana utrzymuje się przez kilka tygodni.

Dlaczego włosy wypadają?

Każdy włos przechodzi przez kolejne fazy. Anagen to okres wzrostu, który trwa zwykle od 3 do 6 lat. Następnie włos przechodzi w krótką fazę przejściową, czyli katagen, trwającą około 1–2 tygodni. Ostatni etap to telogen, nazywany fazą spoczynku. Trwa on zazwyczaj 2–4 miesiące, po czym stary włos wypada i może rozpocząć się kolejny cykl.

Wypadanie staje się nieprawidłowe, gdy pod wpływem choroby, stresu, zmian hormonalnych lub innego czynnika zbyt duża liczba włosów przedwcześnie przechodzi do telogenu. Włosy mogą wtedy wypadać równomiernie z całej skóry głowy albo tworzyć wyraźne ogniska przerzedzenia.

Kiedy wypadanie włosów powinno niepokoić?

Sama liczba włosów zauważonych na szczotce nie zawsze pozwala ocenić problem. Osoby, które myją lub czeszą włosy co kilka dni, mogą jednorazowo stracić większą ich ilość, ponieważ gromadzą się one we fryzurze. Ważniejsze są nagła zmiana względem wcześniejszej sytuacji, czas trwania oraz wygląd skóry głowy.

Poniższe zestawienie pomaga odróżnić typową utratę włosów od objawów wymagających oceny lekarskiej:

Objaw Norma Sygnał alarmowy
Dzienna utrata włosów Około 50–150 włosów, bez wyraźnego zwiększenia względem wcześniejszego okresu Włosy wypadają garściami podczas mycia lub czesania
Sposób wypadania Wypadanie jest rozproszone i nie zmienia wyglądu fryzury Pojawiają się okrągłe ogniska bez włosów albo wyraźne przerzedzenie skroni
Czas trwania Krótkotrwałe nasilenie, na przykład po przejściowej zmianie fizjologicznej Problem utrzymuje się przez kilka tygodni, a szczególnie ponad 3 miesiące
Widoczność skóry głowy Przedziałek i skóra głowy nie zmieniają się zauważalnie Przedziałek się poszerza, skóra staje się widoczna lub włosy wyraźnie przerzedzają się na czubku głowy
Stan skóry głowy i włosów Brak bólu, świądu, łuszczenia i zmian zapalnych Występują zaczerwienienie, silny świąd, łuszczenie, krosty, ból lub bliznowacenie

Wizyta u lekarza jest szczególnie ważna przy nagłym wypadaniu, widocznych plackach bez włosów, utracie brwi lub rzęs oraz wtedy, gdy problemowi towarzyszą osłabienie, spadek masy ciała, zaburzenia miesiączkowania albo objawy choroby tarczycy.

Jakie są przyczyny wypadania włosów?

Przyczyny mogą być wewnętrzne, czyli związane ze stanem organizmu, albo zewnętrzne, wynikające z leków, stylu życia i sposobu pielęgnacji. Najczęstsze czynniki to:

  • Zaburzenia hormonalne – niedoczynność lub nadczynność tarczycy, choroba Hashimoto, zespół policystycznych jajników, menopauza, okres po porodzie oraz zmiany po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej.
  • Niedobory i nieprawidłowa dieta – przede wszystkim niedobór żelaza i niska ferrytyna, a także niedostateczna podaż wybranych witamin i składników mineralnych. Ryzyko rośnie przy dietach restrykcyjnych, niedożywieniu i zaburzeniach wchłaniania.
  • Stres, infekcje i choroby ogólnoustrojowe – silny lub przewlekły stres, wysoka gorączka, szybka utrata masy ciała, cukrzyca oraz przewlekłe choroby zapalne mogą zaburzać cykl włosa. Wypadanie często pojawia się dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach od czynnika sprawczego.
  • Choroby skóry i układu odpornościowego – łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, grzybica skóry głowy, łysienie plackowate, toczeń i inne choroby autoimmunologiczne.
  • Leki i leczenie przeciwnowotworowe – wypadanie mogą wywoływać między innymi niektóre leki hormonalne, przeciwpadaczkowe, immunosupresyjne, beta-blokery, leki przeciwkrzepliwe i cytostatyki. Nie należy samodzielnie odstawiać żadnego preparatu.
  • Czynniki mechaniczne i chemiczne – ciasne upięcia, stałe pociąganie włosów, częste rozjaśnianie, prostowanie i wysoka temperatura mogą powodować łamanie włosów lub łysienie z pociągania.
  • Zaburzenia odżywiania i trichotillomania – anoreksja i bulimia sprzyjają niedoborom, natomiast trichotillomania polega na nawykowym wyrywaniu włosów, często w odpowiedzi na napięcie emocjonalne.

Po ciąży nasilone wypadanie zwykle wynika ze spadku poziomu estrogenów i ma charakter przejściowy. Często pojawia się kilka tygodni lub miesięcy po porodzie. Mimo to bardzo intensywne albo przedłużające się wypadanie powinien ocenić lekarz, ponieważ przyczyną może być także niedokrwistość, choroba tarczycy lub inne zaburzenie.

Jakie są rodzaje łysienia?

Łysienie androgenowe ma podłoże genetyczne i wiąże się z nadwrażliwością mieszków włosowych na działanie androgenów. Włosy stopniowo stają się cieńsze, a faza ich wzrostu ulega skróceniu. U mężczyzn często pierwsze zmiany dotyczą skroni i linii czołowej, a następnie szczytu głowy. U kobiet częściej widoczne jest poszerzenie przedziałka i przerzedzenie w okolicy ciemieniowej. U kobiet zaburzenia androgenowe mogą współwystępować z PCOS, ale nie każde łysienie ma podłoże hormonalne.

Łysienie telogenowe jest reakcją mieszków włosowych na czynnik obciążający organizm. Większa liczba włosów przechodzi przedwcześnie do fazy spoczynku, a następnie wypada. Przyczyną może być stres, infekcja z gorączką, operacja, poród, restrykcyjna dieta, niedobór żelaza lub zaburzenie pracy tarczycy. Nasilenie często pojawia się z opóźnieniem, zwykle po 2–4 miesiącach od zadziałania czynnika.

Łysienie plackowate jest chorobą autoimmunologiczną. Typowe są gładkie, okrągłe lub owalne ogniska pozbawione włosów. Zmiany mogą dotyczyć także brwi, rzęs i innych obszarów ciała. Wymagają konsultacji dermatologicznej, ponieważ czasem współistnieją z innymi chorobami autoimmunologicznymi.

W łysieniu bliznowaciejącym stan zapalny niszczy mieszki włosowe, dlatego utrata włosów może być trwała. Niepokój powinny wzbudzić ból, pieczenie, krosty, silne łuszczenie oraz błyszczące, pozbawione ujść mieszków obszary skóry.

Jak wygląda diagnostyka wypadania włosów?

Najpierw lekarz ocenia czas trwania problemu, tempo wypadania, przebyte infekcje, stres, dietę, choroby przewlekłe, miesiączki, ciążę, przyjmowane leki oraz sposób upinania i pielęgnacji włosów. Następnie dobiera badania do objawów. Nie istnieje jeden uniwersalny pakiet odpowiedni dla każdej osoby, ale w diagnostyce często rozważa się:

  • Morfologię krwi oraz oznaczenie żelaza i ferrytyny, szczególnie przy podejrzeniu niedoboru żelaza.
  • TSH, a w razie potrzeby także wolne hormony tarczycy, gdy występują objawy jej niedoczynności lub nadczynności.
  • Stężenie wybranych witamin i składników mineralnych, na przykład witaminy D, cynku lub witamin z grupy B, jeśli wskazuje na to wywiad lub sposób odżywiania.
  • Dodatkowe badania hormonalne, takie jak androgeny, gdy występują zaburzenia miesiączkowania, nasilony trądzik, nadmierne owłosienie lub obraz sugerujący PCOS.

Podstawowym badaniem oceniającym skórę głowy i włosy jest trichoskopia. To nieinwazyjna metoda wykorzystująca powiększenie, która pozwala ocenić łodygi włosów, ujścia mieszków, skórę wokół nich oraz cechy charakterystyczne dla poszczególnych typów łysienia. W wybranych sytuacjach lekarz może zlecić także trichogram, fototrichogram, badanie mykologiczne albo biopsję skóry głowy.

Do kogo zgłosić się z wypadaniem włosów?

Rozsądna ścieżka diagnostyczna może wyglądać następująco:

  1. Obserwacja objawów – zwróć uwagę na czas trwania, rozmieszczenie przerzedzeń, zmiany skóry głowy oraz niedawne infekcje, stres, poród, dietę i nowe leki.
  2. Wizyta u lekarza rodzinnego – lekarz może przeprowadzić podstawową ocenę i zlecić badania krwi, między innymi morfologię, ferrytynę oraz TSH, jeśli są ku temu wskazania.
  3. Konsultacja dermatologiczna – dermatolog rozpoznaje choroby skóry, włosów i paznokci, wykonuje lub zleca trichoskopię oraz różnicuje typ łysienia.
  4. Badania specjalistyczne – przy nietypowym obrazie mogą być potrzebne badania hormonalne, mykologiczne, trichogram, fototrichogram albo biopsja.

Trycholog może pomóc w ocenie pielęgnacji i problemów kosmetycznych skóry głowy, ale określenie to nie zawsze oznacza lekarza. W przypadku podejrzenia choroby, nagłego wypadania lub widocznego łysienia konsultacja z trychologiem nie zastępuje wizyty u dermatologa.

Jak leczyć wypadanie włosów?

Leczenie zależy od rozpoznania. Przy niedoborze żelaza lekarz zajmuje się jego przyczyną i może zalecić uzupełnianie niedoboru. Przy chorobach tarczycy konieczne jest leczenie zaburzenia hormonalnego, a przy łysieniu plackowatym lub androgenowym dermatolog dobiera terapię miejscową albo ogólną. Pielęgnacja może ograniczyć łamanie włosów, ale nie usunie przyczyny choroby obejmującej mieszki włosowe.

Nie zaczynaj samodzielnie przyjmować żelaza, biotyny ani innych preparatów tylko na podstawie wypadania włosów. Suplementacja ma sens przede wszystkim przy potwierdzonym niedoborze lub wyraźnych wskazaniach medycznych. Nadmiar niektórych składników także może szkodzić i utrudniać ocenę objawów.

Najlepszym kolejnym krokiem przy utrzymującym się lub nasilonym wypadaniu jest konsultacja z lekarzem rodzinnym albo dermatologiem i dobranie badań do obrazu klinicznego.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

Redakcja wntt.pl

Wntt.pl to portal o urodzie i pielęgnacji. Piszemy o tym, z czym na co dzień przychodzi się do drogerii, salonu i przed lustro: o pielęgnacji twarzy i składnikach kosmetyków, o włosach i ich wypadaniu, o pielęgnacji ciała, makijażu, paznokciach i zabiegach kosmetycznych.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?